Masaż kręgosłupa należy do klasycznych form uciskowego wpływania na tę bardzo często ulegającą urazom część ciała. Wynika to z faktu, iż kręgosłup jest szczególnie podatny na ból i odkształcenia – zarówno sam kręgosłup, jak i jego otoczenie, są bogato unerwione. Stąd też i bóle mają różny charakter, zależne są od umiejscowienia (pierścienie dysków, więzadła, torebki stawowe, mięśnie etc.) oraz stanu, który do nich prowadzi (zapalny, przeciążeniowy, po urazie itd.). W poradni Signum w Białymstoku masaż kręgosłupa przeprowadzany jest z uwzględnieniem tych wszystkich zmiennych.
Najczęstsze przyczyny bólu kręgosłupa
Każdego dnia, nawet podczas odpoczynku, kręgosłup podlega wielu przeciążeniom. Czasem prowadzi to do utrwalonych problemów. Najczęściej jednak wynikają one z nieprawidłowej postawy ciała, a ujawnić się mogą nawet po wielu latach – jak np. choroba zawodowa kręgosłupa występująca u stomatologów. Poza niewłaściwą postawą, przyjmowaną pozycją w pracy istnieją oczywiście również choroby, które w największym stopniu i najczęściej wpływają na odczuwanie bólu kręgosłupa. Należą do nich:
- dyskopatia – która wiąże się ze zmianami w obrębie jąder miażdżystych dysku, w konsekwencji następuje uszkodzenie lub podrażnianie korzeni nerwów, co prowadzi do dotkliwego bólu; najczęściej występuje w odcinku lędźwiowym, u dołu pleców, a czasem ból promieniuje do nóg (tzw. ból korzonkowy); choroba dotyka również ludzi młodych, najczęściej po 25 roku życia;
- zwyrodnieniowe zmiany kręgosłupa – do których dochodzi na skutek stopniowego degenerowania się chrząstek stawowych; tworzą się wówczas tzw. osteofity odkształcające stawy, wówczas też nawet próby utrzymywania właściwej postawy ciała mogą sprowadzać ból;
- rwa kulszowa – która powstaje na skutek odkształcenia się krążków międzykręgowych i uciskania nerwu kulszowego; w tym wypadku ból również często promieniuje do nóg (choroba ma charakter postępujący);
- osteoporoza – będąca najczęściej problemem osób po 50 roku życia, a ściśle związana z ubytkiem masy kostnej i osłabieniem kości; w osteoporozie może dochodzić do kompresyjnych złamań kręgów kręgosłupa, co przyczynia się do odczuwania silnego bólu;
- lumbago – polega na nadwyrężeniu kręgosłupa prowadzącym do jego urazu, aczkolwiek samoczynnie przemijającego (do kilku tygodni).
W przypadku kręgosłupa nie warto jednak czekać z wizytą u lekarza polegając wyłącznie na środkach przeciwbólowych. Dodać należy, że masaż kręgosłupa w wielu z powyższych przypadków, szczególnie ostatnim, może zastępować tabletkę przeciwbólową.

Masaż kręgosłupa w Signum Białystok
Opisywanych wyżej stanów często nie sposób leczyć inaczej, niż poprzez zabiegi chirurgiczne, a gdy nie są zaawansowane – fizjoterapia. W tym wypadku stosuje się kilka metod, jak: plastry dynamiczne, specjalne ćwiczenia na kręgosłup przeprowadzane w asyście rehabilitanta, neuromobilizację i inne. Masaż jest jednak wśród nich metodą dominującą.
Dobierany jest on do stopnia odczuwanego bólu oraz jego przyczyny. Diagnostyka fizjoterapeutyczna określa źródło bólu, wobec którego podejmuje się odpowiednio dobrany: ucisk, techniki rozcierania czy ugniatania. Masaż ma prowadzić m.in. do:
- rozdzielenia i rozgniecenia nagromadzonych złogów,
- rozluźnienia struktur mięśniowych,
- zmniejszenia pobudliwości nerwów,
- zmniejszenia przykurczów,
- przywrócenia odpowiedniego ukrwienia,
- „uspokojenia” układu nerwowego.
W Signum, w Białymstoku, uzupełniamy masaż kręgosłupa o ćwiczenia bazujące na metodzie McKenziego. Jest to doskonały sposób na przyśpieszenie powrotu do zdrowia i usunięcie bóli kręgosłupa.
Rehabilitacja kręgosłupa jako proces terapeutyczny
W naszej praktyce masaż kręgosłupa często stanowi element szerszego procesu, jakim jest rehabilitacja kręgosłupa, prowadzona etapowo i z jasno określonym celem. Kręgosłup tworzy 33–34 kręgi podzielone na odcinek szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy i guziczny, a jego zadaniem jest podpora ciała oraz ochrona rdzenia kręgowego. Żeby terapia była spójna, łączymy pracę na tkankach miękkich z działaniami ukierunkowanymi na funkcję, a masażem kręgosłupa uzupełniamy wybrane elementy postępowania.
W rehabilitacji kręgosłupa koncentrujemy się przede wszystkim na celach takich jak:
- redukcja dolegliwości bólowych i ograniczenie nadwrażliwości tkanek.
- przywracanie zakresu ruchu w poszczególnych odcinkach kręgosłupa.
- poprawa kontroli motorycznej i stabilizacji tułowia w codziennych aktywnościach.
- zmniejszanie napięcia mięśni przykręgosłupowych i usprawnianie pracy powięzi.
- podnoszenie komfortu funkcjonowania i jakości życia przy dolegliwościach przewlekłych.
Tak rozumiana rehabilitacja pozwala nam porządkować postępowanie niezależnie od tego, czy dominują objawy przeciążeniowe, czy ograniczenia ruchowe. W praktyce wygląda to tak, że dobieramy narzędzia do aktualnego stanu i tolerancji tkanek, a poszczególne elementy terapii prowadzą w jednym kierunku. Dla części osób masaż kręgosłupa jest wtedy nie tylko metodą łagodzenia objawów, ale też ważnym wsparciem pracy nad sprawnością.

Wskazania do rehabilitacji i masażu kręgosłupa
Masaż kręgosłupa traktujemy jako element pracy z dolegliwościami, które ograniczają funkcję i komfort w codziennym ruchu. W praktyce łączymy masaż z oceną funkcjonalną i doborem postępowania w ramach dyskopatii kręgosłupa oraz innych częstych problemów. Najczęściej pracujemy z następującymi wskazaniami:
- dyskopatia i przepuklina krążka międzykręgowego.
- zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa.
- rwa kulszowa.
- rwa ramienna.
- skolioza, kifoza oraz lordoza patologiczna.
- urazy i kontuzje tkanek miękkich okolicy kręgosłupa.
- stan po operacji kręgosłupa.
- ból przewlekły i wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych.
- ograniczenie ruchomości w odcinku szyjnym, piersiowym lub lędźwiowym.
Aspekt obciążenia ma dla nas duże znaczenie, dlatego masażem kręgosłupa obejmujemy najczęściej:
- osoby prowadzące siedzący tryb życia.
- pracowników fizycznych i osoby wykonujące powtarzalne czynności.
- seniorów z ograniczoną tolerancją wysiłku i sztywnością tkanek.
- sportowców po przeciążeniach i w okresie powrotu do aktywności.
Taki podział porządkuje wybór technik i pozwala nam precyzyjniej dopasować intensywność pracy do aktualnego stanu tkanek oraz celu terapii.
Przeciwwskazania do masażu kręgosłupa
Masaż kręgosłupa planujemy zawsze z myślą o bezpieczeństwie i tolerancji tkanek w danym dniu. Z doświadczenia wiemy, że ten sam objaw może mieć różne tło, dlatego przed rozpoczęciem masażu kręgosłupa weryfikujemy, czy nie występują sytuacje, w których zabieg trzeba odłożyć lub zmodyfikować:
- ostre stany zapalne w obrębie organizmu.
- gorączka.
- niestabilne złamania lub świeże urazy wymagające pilnego zabezpieczenia.
- nowotwory zlokalizowane w okolicy kręgosłupa.
- aktywne infekcje ogólnoustrojowe lub miejscowe.
- zaawansowana osteoporoza.
- niewyrównane nadciśnienie tętnicze.
- choroby serca o niestabilnym przebiegu.
- okres zaostrzenia chorób przewlekłych, gdy ogólny stan jest obniżony.
Jeśli pojawiają się objawy ogólne, świeży uraz albo rozpoznanie wymagające nadzoru lekarza, stawiamy na jasne zasady i prosimy o wcześniejszą konsultację lekarską przed rozpoczęciem rehabilitacji. Dzięki temu dobieramy zakres i intensywność pracy tak, by była zgodna z aktualnym stanem zdrowia.
